Απρίλιος 2026 – Στο πλαίσιο των δράσεων για την προώθηση των στόχων του προγράμματος Erasmus+ «Φύλακες των Ακτών» (Guardians of the Coasts), η Φωτόεσσα συμμετείχε στo διεθνή περιβαλλοντικό θεσμό City Nature Challenge (CNC), ο οποίος για το 2026 διοργανώθηκε στην Ελλάδα από το ΕΛΚΕΘΕ (Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών).
Πρόκειται για μια εξαιρετική διακρατική πρωτοβουλία που ενθαρρύνει τη συμμετοχή των πολιτών στο πεδίο για την παρατήρηση και την προστασία της βιοποικιλότητας σε αστικά και ημιαστικά περιβάλλοντα. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από εθελοντικές εξορμήσεις καταγραφής της βιοποικιλότητας, γνωστές ως «bioblitzes».
Το CNC προωθεί την έννοια του «επιστήμονα πολίτη» (citizen scientist) του ενεργού πολίτη που συνεισφέρει με τις δικές του παρατηρήσεις στην επιστημονική καταγραφή και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Οι δράσεις αυτές υλοποιούνται με τη συμμετοχή σχολείων, περιβαλλοντικών οργανώσεων και συλλογικοτήτων πολιτών, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας και της συμμετοχικής επιστήμης στην κατανόηση και προστασία της βιοποικιλότητας. Βασισμένο στις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης Επιστήμης των Πολιτών (ECSA), το CNC αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία για όλους να συμβάλουν στη γνώση, την προστασία και τη βελτίωση του φυσικού μας περιβάλλοντος και, κατ’ επέκταση, του παράκτιου και θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Πώς Λειτουργεί
Κατά τη διάρκεια των bioblitzes, οι συμμετέχοντες συνεργάζονται με επιστήμονες για να εντοπίσουν, να φωτογραφίσουν και να αναγνωρίσουν όσο το δυνατόν περισσότερα είδη χλωρίδας και πανίδας μέσα σε μια συγκεκριμένη περιοχή και χρονικό πλαίσιο. Στη συνέχεια, μεταφορτώνουν (upload) τις φωτογραφίες τους στην παγκόσμια πλατφόρμα iNaturalist μέσω μιας εξειδικευμένης δωρεάν εφαρμογής, όπου οι παρατηρήσεις τους ταυτοποιούνται και επαληθεύονται από ερευνητές και επιστήμονες.
Εργαστήρια και Δράσεις στο Πεδίο
Η Φωτόεσσα συμμετείχε σε δύο τέτοιες εξορμήσεις καταγραφής της παράκτιας βιοποικιλότητας για το CNC:
- 24 Απριλίου: Αλυκές Αναβύσσου
- 26 Απριλίου: Παραλία Πεύκο (Κιτέζα)
Η επιστήμονας του ΕΛΚΕΘΕ, κα Σοφία Γιακουμή, πραγματοποίησε ένα ολοκληρωμένο εργαστήριο εκπαίδευσης στο πεδίο σχετικά με τη διαδικασία του CNC και τη χρήση της πλατφόρμας iNaturalist στο παράκτιο περιβάλλον. Στη συνέχεια, συνόδευσε και καθοδήγησε τους συμμετέχοντες εθελοντές, μαθητές, εκπαιδευτικούς και φορείς, μεταξύ των οποίων:
- Φωτόεσσα – Κέντρο Εκπαίδευσης, Έρευνας και Δράσης
- Γυμνάσιο Αναβύσσου (με την εκπαιδευτικό κα Δέσποινα Λαμπρίδου)
- 2ο Γυμνάσιο Καλυβίων/Λαγονησίου (με την εκπαιδευτικό κα Κατερίνα Αγγελοπούλου)
- Συλλογικότητα “From EgoSystem to EcoSystem” (με την ακτιβίστρια κα Μάνια Βρανοπούλου)
- Μέλη του Κινήματος για Ελεύθερες Παραλίες στον Σαρωνικό
Ευθυγράμμιση με τους «Φύλακες των Ακτών»
Αυτή η εκπαιδευτική δράση στο πεδίο και τα bioblitzes που ακολούθησαν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τους βασικούς στόχους του προγράμματος «Φύλακες των Ακτών»:
- Ενθάρρυνση της άμεσης ενεργοποίησης και συμμετοχής των πολιτών.
- Ενίσχυση της συνεργασίας και της ανάπτυξης περιβαλλοντικών δεξιοτήτων.
- Προώθηση της καλλιέργειας μιας νέας, βαθύτερης σχέσης με τη φύση.
- Υποστήριξη της σύνδεσης μεταξύ πολιτών και επιστημόνων μέσω της διαφάνειας, της συνεργασίας και του σεβασμού προς τη φύση και τις τοπικές κοινότητες.
Συμβολή στη βελτίωση της περιβαλλοντικής προστασίας μέσα από τη συλλογική προσπάθεια, την ανοιχτή πρόσβαση στη γνώση και την κοινή ευθύνη για το περιβάλλον.
