Πώς γεννιέται η επιθυμία να προστατεύσουμε τη θάλασσα;
Για όσους τη γνωρίζουν μόνο από την ακτή, η θάλασσα είναι ένα όμορφο τοπίο. Για όσους όμως έχουν την ευκαιρία να καταδυθούν στον υποθαλάσσιο κόσμο, γίνεται ένας ζωντανός οργανισμός γεμάτος ζωή, εύθραυστες ισορροπίες και καθημερινές προκλήσεις.
Αυτή τη διαφορετική οπτική είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν οι εταίροι του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ «Guardians of the Coasts» («Φύλακες των Ακτών») κατά τη συνάντησή τους με τους ακτιβιστές, εκπαιδευτές κατάδυσης, Αγγελική Σπανέα και τον Γιάννη Αγγελάκο, στο καταδυτικό κέντρο Diveness.
Η συνάντηση, που διοργανώθηκε από τη ΦΩΤΟΕΣΣΑ με τη συμμετοχή των Πορτογαλίδων εταίρων Rita Sousa (Aequalitas) και Rafaela Fortunato και Beatriz Pereira (Impactrip), επικεντρώθηκε στη βιωματική σχέση με τη θάλασσα, στις πολυετείς δράσεις προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και στη δύναμη της συλλογικής εθελοντικής προσφοράς.
Η Αγγελική Σπανέα παρουσίασε τη δεκατριετή πορεία της ομάδας Save the Sea, τις δράσεις καθαρισμού βυθού και παραλιών, τις συνεργασίες με δύτες από ολόκληρη την Ελλάδα, καθώς και τις εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες Eco Mermaids, που φέρνουν τα παιδιά πιο κοντά στη θάλασσα μέσα από τη γνώση, το παιχνίδι και την προσωπική εμπειρία.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η περιβαλλοντική προστασία δεν ξεκινά από τους νόμους ούτε από τις υποχρεώσεις. Ξεκινά από τη σχέση που αναπτύσσει ο άνθρωπος με το φυσικό περιβάλλον όταν το γνωρίσει πραγματικά.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά της Αγγελικής Σπανέα:
«Το κάνουμε αυτό εδώ και 13 χρόνια και είναι η πρώτη φορά που κάποιος με καλεί να μην με βοηθήσει από τον δήμο».
Μια φράση που υπογραμμίζει πόσο σημαντικό είναι για τις τοπικές πρωτοβουλίες να αναγνωρίζονται, να ακούγονται και να αντιμετωπίζονται ως ισότιμοι συνομιλητές.
Εξίσου χαρακτηριστική ήταν η επισήμανσή της:
«Δεν υπάρχει κανένας νόμος που να σου απαγορεύει να σηκώσεις ένα σκουπίδι από τη στεριά ή από τη θάλασσα.»
Μέσα σε μία μόνο πρόταση αποτυπώνεται μια βαθύτερη αλήθεια: η ενεργός πολιτειότητα αρχίζει όταν οι πολίτες αναλαμβάνουν πρωτοβουλία για το κοινό καλό, χωρίς να περιμένουν πάντοτε κάποιον άλλο να δράσει πρώτος.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε και η αναφορά στη δύναμη του εθελοντισμού:
«Τριάντα δύτες έρχονται από άλλες περιοχές. Δεν μένουν καν εδώ. Κι όμως έρχονται για να βοηθήσουν.»
Η εικόνα αυτή αποδεικνύει ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος μπορεί να ενώσει ανθρώπους από διαφορετικές περιοχές και διαφορετικές αφετηρίες γύρω από έναν κοινό σκοπό.
Η συνάντηση με την Αγγελική Σπανέα υπενθύμισε ότι δεν προστατεύουμε μόνο ό,τι γνωρίζουμε.
Προστατεύουμε ό,τι έχουμε αγαπήσει.
Και η αγάπη για τη θάλασσα γεννιέται όταν τη γνωρίσουμε όχι μόνο ως τοπίο αλλά ως έναν ζωντανό κόσμο που αξίζει τον σεβασμό και τη φροντίδα μας.
Μέσα από τέτοιες συναντήσεις, οι εταίροι του Guardians of the Coasts συνεχίζουν να συλλέγουν εμπειρίες και καλές πρακτικές από ανθρώπους που, με το προσωπικό τους παράδειγμα, αποδεικνύουν ότι η ενεργός πολιτειότητα μπορεί να ξεκινήσει από μία απλή αλλά ουσιαστική απόφαση: να νοιαστούμε.
Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες γι’ αυτές.