Πώς προστατεύεται πραγματικά μια ακτή;
Η απάντηση δεν βρίσκεται σε μία μόνο επιστήμη, σε έναν μόνο θεσμό ή σε μία μόνο πρωτοβουλία πολιτών.
Βρίσκεται στη συνάντηση όλων αυτών.
Με αυτή τη φιλοσοφία σχεδιάστηκε η πρώτη διεθνής συνάντηση των εταίρων του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ Guardians of the Coasts, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα με τη φιλοξενία της ΦΩΤΟΕΣΣΑΣ και τη συμμετοχή των Πορτογαλίδων εταίρων Rita Sousa από την Aequalitas και Rafaela Fortunato και Beatriz Pereira από την Impactrip.
Από την πρώτη στιγμή ήταν ξεκάθαρο ότι ο σκοπός της επίσκεψης δεν ήταν μια σειρά εθιμοτυπικών συναντήσεων. Οι εταίροι κλήθηκαν να γνωρίσουν ανθρώπους που προσεγγίζουν την προστασία των ακτών από διαφορετικές αφετηρίες, αλλά υπηρετούν έναν κοινό σκοπό: τη φροντίδα των κοινών αγαθών και την ενίσχυση της ενεργού πολιτειότητας.
Η διαδρομή ξεκίνησε από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, μέσα από τις συναντήσεις με τον Δήμαρχο Σαρωνικού και την Αντιδήμαρχο Τουρισμού. Οι συζητήσεις ανέδειξαν τον κρίσιμο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η συνεργασία ανάμεσα στους δημόσιους θεσμούς και την κοινωνία των πολιτών για τη βιώσιμη διαχείριση του παράκτιου χώρου.
Ακολούθησε η επιστημονική κοινότητα, με την επίσκεψη στο Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.), όπου παρουσιάστηκε ο τρόπος με τον οποίο η επιστημονική γνώση συμβάλλει στην κατανόηση και προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Η συνάντηση με τον περιβαλλοντολόγο Ιάσονα Μαρκαντωνάκη συμπλήρωσε αυτή την οπτική, αναδεικνύοντας τη σημασία της κατανόησης των φυσικών διεργασιών που διαμορφώνουν τις ακτές και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν σήμερα.
Η νομική διάσταση παρουσιάστηκε μέσα από τις συναντήσεις με τον δικηγόρο και Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Νέων Σαρωνικού Γαβριήλ Κοκκίνη και τον δικηγόρο και ακτιβιστή Αντώνη Σηφάκη. Οι δύο συνομιλητές ανέδειξαν τον ρόλο του δικαίου, της γνώσης των δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών ως θεμελιωδών εργαλείων για την υπεράσπιση των κοινών αγαθών και την ενδυνάμωση της ενεργού πολιτειότητας.
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα κατείχαν οι άνθρωποι της κοινωνίας των πολιτών. Ο ακτιβιστής Χρήστος Κοτσιρέας, η εκπαιδευτικός και συντονίστρια εθελοντικών δράσεων Αναστασία Ιωαννίδη, η Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου «Φωκαέων Πολιτεία» Ζαχαρώ Φρατζέσκου, η δύτρια και περιβαλλοντική εθελόντρια Αγγελική Σπανέα, καθώς και οι εθελοντές του Κινήματος Πολιτών «Ελεύθερες Παραλίες», παρουσίασαν διαφορετικές μορφές ενεργού συμμετοχής, αποδεικνύοντας ότι η προστασία των ακτών είναι ταυτόχρονα υπόθεση εθελοντισμού, πολιτισμού, εκπαίδευσης, συνεργασίας και καθημερινής κοινωνικής δράσης.
Καθεμία από αυτές τις συναντήσεις πρόσθεσε μια διαφορετική οπτική στο ίδιο ερώτημα:
Πώς προστατεύεται ένας τόπος;
Άλλοτε μέσα από την επιστήμη.
Άλλοτε μέσα από τη δημόσια διοίκηση.
Άλλοτε μέσα από το δίκαιο.
Άλλοτε μέσα από την εκπαίδευση.
Άλλοτε μέσα από τον πολιτισμό.
Άλλοτε μέσα από τον εθελοντισμό.
Άλλοτε μέσα από την καθημερινή συμμετοχή των πολιτών.
Οι εταίροι διαπίστωσαν ότι καμία από αυτές τις προσεγγίσεις δεν αρκεί από μόνη της. Η ουσιαστική προστασία των ακτών γεννιέται όταν όλες αυτές οι διαφορετικές μορφές γνώσης και δράσης συναντώνται, συνεργάζονται και αλληλοσυμπληρώνονται.
Οι επισκέψεις αυτές αποτέλεσαν κάτι πολύ περισσότερο από μια γνωριμία με την ελληνική πραγματικότητα. Έγιναν η ζωντανή αφετηρία πάνω στην οποία σχεδιάστηκαν τα πρώτα εκπαιδευτικά εργαστήρια του έργου. Οι εμπειρίες, οι ιδέες και οι προβληματισμοί που αναδείχθηκαν μέσα από αυτές μετασχηματίζονται σταδιακά σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες που ενισχύουν την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, την ενεργό πολιτειότητα και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Αυτό είναι και το όραμα του Guardians of the Coasts.
Να δημιουργεί γέφυρες.
Ανάμεσα στην επιστήμη και την κοινωνία.
Ανάμεσα στην τοπική εμπειρία και τη διεθνή συνεργασία.
Ανάμεσα στην προσωπική ιστορία και τη συλλογική ευθύνη.
Γιατί οι ακτές δεν είναι μόνο φυσικά οικοσυστήματα.
Είναι τόποι όπου συναντιούνται η μνήμη, ο πολιτισμός, η δημοκρατία, η συνεργασία και η ανθρώπινη εμπειρία.
Και η προστασία τους αρχίζει πάντοτε από ανθρώπους που, παρά τις διαφορετικές διαδρομές τους, επιλέγουν να εργαστούν μαζί για ένα κοινό μέλλον.
Οι παραλίες μας.
Ένα κοινό αγαθό.
Μια κοινή ευθύνη.
Ένα κοινό μέλλον.
🇪🇺 Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες γι’ αυτές